Không kể những trang sử chống ngoại xâm còn mang tính chất nửa lịch sử, nửa huyền thoại trong buổi đầu dựng nước, chỉ tính từ thế kỷ III trước Công nguyên đến nay, trong khoảng 22 thế kỷ qua, Việt Nam đã phải tiến hành gần 20 cuộc chiến tranh giữ nước và khoảng 100 cuộc khởi nghĩa giành lại độc lập. Thời gian chống ngoại xâm lên tới khoảng 12 thế kỷ.

Trong quá trình tồn tại và phát triển, Việt Nam phải đương đầu với nhiều cuộc chiến tranh xâm lược, bành trướng của những đế chế phong kiến tàn bạo thời cổ đại, trung đại và những cường quốc đế quốc chủ nghĩa thời cận đại, hiện đại.

(Phan Huy Lê (1998), Tìm về cội nguồn, tập 2, tr. 423)