“Việc Trung Quốc xâm chiếm nước An Nam xưa, kể từ thời Tần, Hán trở đi, đời nào chẳng xảy ra, nhưng đó chẳng qua cũng đều chỉ là trói buộc, chế ngự được trong nhất thời mà thôi, chứ chưa hề cai trị yên ổn được lâu dài bao giờ. Huống chi trời đã phân cách Nam Bắc, có núi cao sông lớn, bờ cõi rành rành, giàu mạnh như Tần, giàu như Tùy, nào có thể cậy thế lực mà hoành hành được đâu” [tr. 481]

“Người phương Nam với người phương Bắc ở cách xa nhau, trâu ngựa hăng máu đuổi nhau cũng không vượt qua ranh giới” [tr. 746]

“Đất cõi Giao Nam thực là nơi ở bên ngoài (bốn) biển (Trung Quốc). Nhà Hán, nhà Đường tuy đặt làm quận huyện, mà thực ra chỉ ràng buộc qua loa, đời Tống, đời Nguyên cũng có đem quân dẹp yên, mà sau lại ban phong tước mệnh” [tr. 807]

(Trung tâm Nghiên cứu Quốc học (1999), Nguyễn Trãi toàn tập tân biên, tập 1)